Page 131 - Demo

129Arkitektura gotike: Katedralet Fillimi i saj njihet zyrtarisht me nd%u00ebrtimin e kish%u00ebs Sh%u00ebn Denis n%u00eb Paris, mes viteve 1137-1144, nga prifti Suger. Kjo kish%u00eb dallonte nga ato q%u00eb e paraprin%u00eb edhe p%u00ebr r%u00ebnd%u00ebsin%u00eb q%u00eb pati si kisha kryesore shpirt%u00ebrore e Franc%u00ebs dhe mbrojt%u00ebse e sht%u00ebpis%u00eb mbret%u00ebrore t%u00eb Karolinjve. Harkatat dhe kapelat shtrihen n%u00eb form%u00eb rrezesh, nd%u00ebrsa tavani %u00ebsht%u00eb nj%u00eb kryq%u00ebzim i p%u00ebrs%u00ebritur harqesh, n%u00ebn nj%u00eb urdh%u00ebr t%u00eb ri gjeometrik marramend%u00ebs. Hap%u00ebsirat ndjekin nj%u00ebra-tjetr%u00ebn, nd%u00ebrsa pesha e mureve humbet teksa shp%u00ebrndahet n%u00eb kolonat mbajt%u00ebse. Dritaret nuk kuptohen m%u00eb si hap%u00ebsira drite n%u00eb mure, pasi ato p%u00ebrfshijn%u00eb gati t%u00eb gjith%u00eb sip%u00ebrfaqen e murit, aq sa duket sikur p%u00ebr nj%u00eb %u00e7ast struktura arkitektonike nuk ekziston e drita mbret%u00ebron gjith%u00eb hap%u00ebsir%u00ebn e rezervuar p%u00ebr besimtar%u00ebt. E gjith%u00eb struktura %u00ebsht%u00eb e leht%u00eb dhe plot drit%u00eb e aj%u00ebr. Arkitekt%u00ebt gotik%u00eb realizuan at%u00eb q%u00eb konsiderohej Q%u00eb prej vitit 1150, pjesa m%u00eb e madhe e Evrop%u00ebs per%u00ebndimore, nga Sicilia deri n%u00eb Island%u00eb, p%u00ebrqafoi stilin gotik. Ky stil do t%u00eb shtrihej n%u00eb gjith%u00eb k%u00ebt%u00eb hap%u00ebsir%u00eb deri n%u00eb mesin e shekullit XVI. Termi %u201cgotik%u201d gjeti qart%u00ebsi m%u00eb t%u00eb madhe stilistike n%u00eb gjinin%u00eb e arkitektur%u00ebs, edhe pse deri n%u00eb vitet 1450 periudha stilistike e t%u00eb gjith%u00eb zhanreve, n%u00eb historin%u00eb e artit, njihet n%u00ebn emrin e artit gotik. Fig. 1. Pamje e brendshme e arkitektur%u00ebs gotikeFig. 2. Katedralja e Sh%u00ebn Denisit, ParisFig. 4. Katedralja Notre Dame, 1163-1220, Paris, pamje ballore Fig. 3. Katedralja e Sh%u00ebn Denisit, pamje e brendshmeARTI GOTIK 14